BLOG: Rock Island Line en de Britse oorlogsbaby’s

BBC Four is elke vrijdagavond muziekzender en regelmatig is daar wel wat te zien om heerlijk van te genieten. Meestal heeft de hele avond een bepaald thema, staat er een bepaald muziekgenre centraal. Gisterenavond was er veel rockmuziek. Maar mijn oog viel op een van de programma's, Rock Island Line: The Song That Made Britain Rock. Een trainsong, voor mij bekend in de uitvoering van Johnny Cash. Dat vraagt om nader spitwerk!

Het verhaal begint in januari 1956, wanneer een nieuw popfenomeen in de Britse hitlijsten verschijnt. De in Schotland geboren en in Engeland opgegroeide Lonnie Donegan speelde gitaar en zong Rock Island Line. Lonegan's rauwe stijl stond haaks op het gepolijste geluid van de crooners, de artiesten met een zachte en ingetogen stem, die op dat moment de charts domineerden. Hij speelde gitaar op een manier dat klonk alsof iedereen dat kon. Rock Island Line klonk als niets anders op de radio en het inspireerde een jonge generatie Britten om de gitaar op te pakken en een avontuur te beginnen dat hen naar de top van de Amerikaanse charts bracht. Binnen 18 maanden na het uitbrengen van de song steeg de verkoop van akoestische gitaren in Groot-Brittannië van 5.000 naar meer dan 250.000 per jaar!

Met Rock Island Line bracht Lonegan de Skiffle Craze naar de Britse eilanden. Skiffle is een muziekgenre met invloeden uit de jazz, blues en Amerikaanse folkmuziek, vaak uitgevoerd met een mix van regulier gefabriceerde instrumenten als de gitaar en de banjo en zelfgebouwde, geïmproviseerde instrumenten zoals de cigar-box fiddle, een zaag en een kam met papier.

 

De oorsprong van het nummer voert ons bijna een hele eeuw terug in de geschiedenis. In de jaren '20 van de vorige eeuw ontstond het nummer als jingle in de werkplaatsen van de Rock Island Line Railroad, in Little Rock, Arkansas. Begin jaren '30 bracht John A. Lomax een bezoek aan de Cummins Prison Farm, ten zuiden van Little Rock, op zoek naar werkliedjes voor de Library of Congres. De nummers werden ter plaatse opgenomen. Een groep gevangenen stapte achter de microfoon en zong Rock Island Line. De chauffeur van Lomax was een Afro-Amerikaanse musicus, die later bekend werd als de gevierde folk zanger Lead Belly. Die was zo onder de induk van het nummer dat hij het zelf leerde en, na de opname door Lomax van de gevangenen voor de Library of Congres, de eerste was die het nummer opnam en uitbracht.

Aan het eind van de jaren '40 gingen jonge Britse muziekliefhebbers op zoek naar opnamen uit de vroege jaren van de jazz en raakten geobsedeerd door de sound van New Orleans. Daarbij werd zo hard op de blaasinstrumenten geblazen, dat de lippen zelfs lam werden geblazen. Om toch een volledige show op te kunnen voeren werden de blaasinstrumenten neergelegd en werden de gitaar, de bas en het wasbord ter hand genomen. Deze break-down sessies werden door de Engelse jazzmuzikant Ken Kolyer in New Orleans bedacht en het fenomeen bereikte in de jaren '50 de Britse eilanden, toen na zijn terugkomst een band werd gevormd met Chris Barber op trombone, Monty Sunshine op klarinet en Lonnie Donegan op banjo.

Het was Donegan die tijdens de break-down sessies de show stal met zijn gitaarspel en zijn uitvoering van de meest bekende Lead Belly songs, waaronder Rock Island Line. Toen hem werd gevraagd wat dit voor soort muziek was antwoordde hij: dit is Skiffle. Toen de Britse platenindustrie op zoek ging naar een artiest die het in de rock moest gaan maken viel de keuze op Donegan. Een populaire jongeman met een akoestische gitaar, die klonk als een Amerikaanse cowboy, die zong over een spoorweg en ook nog een nummer had met het woord rock in de titel.

Chris Barber Jazz Band, met links Chris Barber op trombone, daarnaast Lonnie Donegan op de banjo en geheel rechts Monty Sunshine op klarinet.

Rock Island Line werd opgenomen, bereikte de top tien en de Skiffle Craze was geboren. Tijdens zijn toer stond Donegan zes avonden in de Liverpool Empire. De dertien-jarige George Harrison was er elke avond bij. Zijn één jaar oudere vriend Paul McCartney zag Donegan ook en vroeg zijn vader meteen om een gitaar. John Lennon vormde twee weken na de Liverpool optredens zijn eigen Skiffle groep: The Quarrymen. De generatie van de oorlogsbaby's ging massaal aan de Skiffle. Het duurde slechts zo'n 18 maanden, maar de Skiffle Craze inspireerde een generatie Britse jongeren om de gitaar op te pakken omdat de boodschap van Lonnie Donegan heel duidelijk was: iedereen kan dit.

Rock Island Line leidde tot de Skiffle Craze, inspireerde o.a. The Beatles en stond aan de wieg van een muziekbeweging in Groot-Brittannië die zijn weerga niet kent. Het duurde slechts 18 maanden maar creëerde een kweekvijver van muzikaal talent dat in de jaren '60 de Amerikaanse charts bestormde.

Een trainsong met folk roots die, zoals in mijn introductie gezegd, ook door Johnny Cash werd opgenomen, wat weer niet vreemd is, omdat Cash in Arkansas opgroeide, langs de Rock Island Line. Een detail: Cash nam de versie van Lonnie Donegan op, niet die van Lead Belly. De versie van Donegan spreekt namelijk over een tollgate, die van Belly niet.

Een song die het verhaal vertelt van een trein, een verhaal uit het leven gegrepen. Ontstaan uit jazz, blues en folk, maar volledig passend in pure country.

Luister dinsdagavond weer naar Countryland bij A1 Mediagroep. Timen en Harro leiden je door de wereld van de countrymuziek, een wereld die bol staat van verhalen als deze van de Rock Island Line. Verhalen die het beluisteren dik waard zijn!

Fijn weekend!

De BLOG is geschreven door Jos van der Lelie.

Zaterdag 22 februari 2020


Countryland wordt gemaakt in de studio van
A1 Mediagroep in Nijkerk.

Bookmark the permalink.

Comments are closed.