BLOG: Over Levon Helm, grondlegger van de Americana

Mijn eerste Countryland-uitzending in 2023 met Timen en Harro is die van 14 januari en daarvoor heb ik o.m. een nummer uitgezocht van Levon Helm. Die wil ik in mijn eerste BLOG meteen maar eens voor het voetlicht halen. Niet zo zeer omdat hij de drummer was van een roemruchte band (The Band), maar veel meer omdat hij zo’n belangrijke rol speelde in de ontwikkeling van het Americana genre.

Levon Helm werd in 1940 geboren in een muzikale familie in Elaine, Arkansas. Hij luisterde in zijn jeugd veel naar muziek op de radio en groeide op met een mix van de traditionele Delta blues, country, folk, electric blues en maakte de opkomst mee van de rhythm and blues. Zijn ouders moedigden hem aan om een muziekinstrument te leren bespelen en binnen korte tijd voelde de jonge Levon zich zowel op drums als op gitaar als een vis in het water. Toen hij de highschool met goed gevolg had doorlopen, mocht hij van zijn ouders als drummer in The Hawks gaan spelen. Dat was de begeleidingsband van rockabilly singer-songwriter Ronnie Hawkins, die ook uit Arkansas kwam en Levon op een avond had zien spelen in een lokale club.

Hij ging meteen mee op tournee door Ontario in Canada, waar Ronnie Hawkins & The Hawks heel populair werden. Door allerlei wisselingen in de bezetting van The Hawks speelde hij op een bepaald moment samen met de Canadezen Rick Danko, Richard Manuel, Garth Hudson en Robbie Robertson. Dat bleek een gouden combinatie en een voorbeeld van hoe de optelsom der delen een significante meerwaarde oplevert. Luister naar Ronnie Hawkins & The Hawks met hun uitvoering van Bo Diddley’s Who Do You Love.

Na een aantal succesvolle jaren met Hawkins besloten The Hawks in 1964 om afscheid van hem te nemen en voor zichzelf te beginnen. Dat deden zij onder de naam Levon Helm & The Hawks en later als The Hawks. Zij ontmoetten Bob Dylan, die zijn imago van folk-muzikant van zich had afgeworpen en hen vroeg zijn begeleidingsband te worden. Bij veel Dylan-fans viel die verandering van imago niet goed en Levon Helm was daar zo teleurgesteld over dat hij vertrok bij The Hawks. Later keerde hij terug en toerde met Dylan door Europa, als lid van Dylan’s begeleidingsband. Die werd toen gewoon ‘the band’ genoemd. Na terugkeer in de VS vestigden de mannen zich vlakbij Woodstock, waar Dylan woonde. Daar musiceerden ze dagelijks samen met Dylan, die zich tijdelijk had teruggetrokken uit het publieke leven. De muziek die zij samen speelden werd pas in 1975 uitgebracht als Bob Dylan-album onder de titel The Basement Tapes. Een track van dit album is Crash On The Levee.

 

In die periode ontwikkelden Levon Helm en zijn maats een eigen geluid en schreven zij ook voor het eerst zelf nummers of leverden bijdragen aan nummers die Dylan voor hen schreef. Zij sloten een contract met Dylan’s manager, Albert Grossman, die daarmee ook hun manager werd en hen de naam The Band gaf. In 1968 kwam hun eerste studioalbum uit, Music from Big Pink. Het album kreeg veel lovende kritieken en grote namen uit de muziekwereld als Eric Clapton, George Harrison en Roger Waters waren enthousiast. Volgens Terry Burrows, een Brits auteur, multi-instrumentalist en producer, is Music from Big Pink het eerste album in het Americana genre. Zij scoorden ook een hit met de track The Weight, die als hun debuutsingle werd uitgebracht.

 

Het succes van Music from Big Pink was een flinke opsteker voor The Band en leidde tot een succesvolle periode van een jaar of acht. Maar zoals veel succesvolle bands in die tijd, grepen de mannen door de enorme druk en het vele reizen, naar de valse reddingsboei van drugs. Het leidde het einde in van The Band in zijn klassieke samenstelling. Ze zetten daar in 1976 een punt achter met een groot afscheidsconcert onder de naam The Last Waltz, waaraan veel bevriende artiesten meededen. Een van de meest memorabele nummers uit dat concert is The Night They Drove Old Dixie Down.

Levon Helm koos er daarna voor om solo verder te gaan. In 1977 verscheen een studio-album van hem, samen met The RCO All-Stars, een gelegenheidscombinatie met als belangrijkste namen Paul Butterfield en Booker T. & the MG’s. Het repertoire bestond hoofdzakelijk uit blues-rock. Hierna bracht Helm een aantal soloalbums uit en werkte hij mee aan een conceptalbum, The Legend of Jesse James, waarin hij de rol vertolkte van die bekende boef uit de jaren van het Wilde Westen. Ook speelde hij rollen in films, waaronder die van Loretta Lynn’s vader in The Coal Miner’s Daughter.

Toen The Band in 1983 zonder Robbie Robertson opnieuw bijeenkwam, was Levon Helm ook van de partij. Er volgde een succesvolle periode, waarin een aantal albums werd uitgebracht met als laatste Jubilation in 1998, dat gezien werd als het 30-jarig jubileum van The Band.

In 1989 trad hij een jaar lang op met Ringo Starr en diens eerste All Starr Band, samen met Ringo, Clarence Clemons, Rick Danko, Jim Keltner, Nils Lofgren, Billy Preston en Joe Walsh. Daarin was ook ruimte voor een van die klassiekers van The Band: Up On Cripple Creek.

Levon Helm bouwde in Woodstock een studio, die The Barn heet en hij gaf daar concerten onder de titel Midnight Ramble. Daarmee genereerde hij inkomsten voor de behandeling van keelkanker, waaraan hij sinds eind jaren ’90 leed. Hij kreeg het advies zijn strottenhoofd te laten verwijderen, maar dat zou een fataal effect hebben op zijn stem. In plaats daarvan liet hij zich bestralen, wat succesvol uitpakte. Weliswaar beschadigde het zijn stembanden, maar hij kon wel weer zingen. Hij maakte nog een aantal jaren met veel plezier en succes muziek met zijn Levon Helm Band. Ook trad hij daarmee nog jaarlijks op in heel Amerika, zoals in maart 2008 op het bekende Newport Folk Festival, waar hij met zijn band de country-klassieker Long Black Veil speelde. Meestal zong Levon zelf, maar deze keer is het Teresa Williams, de echtgenote van gitarist Larry Campbell, die de honneurs waarneemt.

Een absoluut hoogtepunt voor Helm moet wel de Grammy zijn, die hij in 2008 ontving voor Dirt Farmer, zijn eerste album sinds 25 jaar. Nog mooier was wellicht dat in 2010 er voor het eerst een Grammy werd ingesteld voor het Beste Americana Album en deze werd uitgereikt aan Levon Helm’s album Electric Dirt.

Tijdens het Americana Awards Nominee Event in 2011 trad Levon Helm nog een keer op met zijn Dirt Farmer Quartet waarin ook Larry Campbell en Teresa Williams, die de zang voor hun rekening nemen. Levon Helm beperkt zich hier tot het bespelen van de mandoline. De traditional Deep Elem Blues is een heerlijk nummer.

 

We zien wat de jaren hebben gedaan met de vroeger zo energieke Levon Helm, maar ook zijn onverminderde plezier tijdens het spelen. In 2012 ging zijn gezondheid hard achteruit. Later werd bekend dat hij in het eindstadium was beland van zijn keelkanker. Op 31 maart van dat jaar trad hij voor het laatst op tijdens een Midnight Ramble in The Barn. Hij overleed op 19 april 2012 op 71-jarige leeftijd.

Als je jezelf een beetje verdiept in de persoon van Levon Helm, sta je er versteld van hoeveel bekende artiesten zeggen geïnspireerd te zijn door Levon Helm. Hij was een sympathieke drummer, mandolinespeler, gitarist, basgitarist, zanger en songwriter, die ik niet snel meer zal vergeten, al ontdekte ik hem pas laat. Levon Helm, dat was toch de drummer van The Band? Ja, dat ook, maar ook een van de grondleggers van het Americana genre.

De BLOG is geschreven door Leen Kraal.

Zaterdag 14 januari 2023

Volg onze reis langs Towns and Country van week tot week in Countryland!


Countryland wordt gemaakt in de studio van
A1 Mediagroep in Nijkerk.

Bookmark the permalink.

Comments are closed.